Günümüzde alışverişlerin büyük bir kısmı internet üzerinden yapılmaktadır. İnternetten yapılan bu alışverişlerde, tüketiciyi koruyan en önemli haklardan biri cayma hakkıdır. Cayma hakkı sayesinde tüketici, herhangi bir gerekçe göstermeden ve cezai şart ödemeden sözleşmeden dönebilir.
Bu yazıda mesafeli satış sözleşmesinin ne olduğu, cayma hakkının kapsamı, süresi, istisnaları ve 2026 yılı itibarıyla uygulamada dikkat edilmesi gereken hususlar ele alınmaktadır.
Mesafeli Satış Sözleşmesi Nedir?
Mesafeli satış sözleşmesi; satıcı ile tüketicinin fiziken bir araya gelmeden, internet, telefon veya benzeri uzaktan iletişim araçlarıyla kurduğu sözleşmelerdir.
📌 En yaygın örnekler:
- İnternet siteleri üzerinden yapılan alışverişler
- Mobil uygulamalar
- Telefonla yapılan satışlar
Bu tür sözleşmeler, 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun ve Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği ile düzenlenmiştir.
Cayma Hakkı Nedir?
Cayma hakkı, tüketicinin hiçbir gerekçe göstermeden ve cezai şart ödemeden sözleşmeden dönme hakkıdır. Bu hak, tüketicinin ürünü görmeden satın almasının doğurabileceği riskleri dengelemeyi amaçlar.
Cayma hakkının kullanılmasıyla birlikte:
- Satıcı, bedeli iade etmekle
- Tüketici, ürünü geri göndermekle
yükümlü olur.
Cayma Hakkı Süresi Kaç Gündür? (2026)
Cayma hakkı süresi 14 gündür.
Bu süre:
- Mal satışlarında → ürünün teslim edildiği gün
- Hizmet sözleşmelerinde → sözleşmenin kurulduğu gün
başlar.
📌 Birden fazla ürün varsa süre, son ürünün teslimiyle başlar.
Cayma Hakkı Nasıl Kullanılır?
Cayma hakkı:
- Yazılı bildirimle
- E-posta yoluyla
- Satıcının sunduğu cayma formu aracılığıyla
kullanılabilir.
📌 Önemli olan, cayma iradesinin 14 gün içinde satıcıya yöneltilmiş olmasıdır. Ürünün bu süre içinde gönderilmesi şart değildir.
Satıcı Bedeli Ne Kadar Sürede İade Etmelidir?
Satıcı, cayma bildiriminin kendisine ulaşmasından itibaren 14 gün içinde:
- Ürün bedelini
- İlk teslimat masraflarını
tüketiciye iade etmek zorundadır.
İade, tüketicinin ödeme yaptığı yöntemle yapılmalıdır.
Cayma Hakkında Kargo Ücreti Kime Aittir?
Kural olarak:
- Satıcı, cayma hakkı konusunda tüketiciyi bilgilendirmişse, iade kargo ücreti tüketiciye ait olabilir.
- Bilgilendirme yapılmamışsa, kargo bedeli satıcıya aittir.
Bu nedenle ön bilgilendirme metinleri büyük önem taşır.
Cayma Hakkının Kullanılamayacağı Haller
Bazı ürün ve hizmetlerde cayma hakkı yoktur. En sık karşılaşılan istisnalar şunlardır:
- Tüketicinin istekleri doğrultusunda özel olarak hazırlanan ürünler
- Hijyen nedeniyle iadesi uygun olmayan ürünler (ambalajı açılmış iç çamaşırı, kozmetik vb.)
- Çabuk bozulabilen ürünler
- Dijital içerikler (indirilmeye başlanmışsa)
- Kurulumu yapılmış ve kullanılmış ürünler
📌 Ancak satıcı bu istisnaları önceden açıkça bildirmemişse, cayma hakkı yine doğabilir.
Satıcı Cayma Hakkını Engelleyebilir mi?
Hayır. Satıcı:
- “İade yoktur”
- “Cayma hakkı bulunmamaktadır”
gibi genel ifadelerle tüketicinin yasal hakkını ortadan kaldıramaz. Bu tür uygulamalar hukuka aykırıdır.
Cayma Hakkı Kullanıldığında Ürün Zarar Görürse Ne Olur?
Tüketici, ürünü yalnızca incelemek amacıyla kullandığı ölçüde sorumlu değildir. Ancak ürün, kullanım hatasıyla değer kaybına uğrarsa satıcı, bu değer kaybını tüketiciden talep edebilir.
Cayma Hakkı Uyuşmazlıklarında Nereye Başvurulur?
Uyuşmazlık bedeline göre:
- Belirli parasal sınırın altındaki uyuşmazlıklarda → Tüketici Hakem Heyeti
- Daha yüksek bedellerde → Tüketici Mahkemesi
yetkilidir.
Başvurular e-Devlet üzerinden yapılabilmektedir.
Cayma hakkı, mesafeli satışlarda tüketiciyi koruyan en temel mekanizmalardan biridir. Bu hakkın süresi, usulü ve istisnaları bilinmediğinde ciddi hak kayıpları yaşanabilmektedir. Özellikle internet alışverişlerinde ön bilgilendirme ve iade süreçleri dikkatle incelenmelidir.
Tüketici hukukunda her uyuşmazlık, kendi şartları içinde değerlendirilmelidir.