Ceza hukukunda her suç, savcılık tarafından kendiliğinden soruşturulmaz. Bazı suçlarda ceza soruşturmasının başlayabilmesi için mağdurun şikâyeti zorunludur. Bu suçlara şikâyete tabi suçlar denir.
Uygulamada en sık yapılan hatalardan biri, şikâyet süresinin kaçırılmasıdır. Süresi içinde şikâyet edilmediğinde, suç işlendiği sabit olsa dahi ceza soruşturması yapılamaz.
Bu yazıda şikâyete tabi suçların ne olduğu, hangi suçların bu kapsama girdiği ve 2026 yılı itibarıyla şikâyet sürelerinin nasıl hesaplandığı detaylı şekilde ele alınmaktadır.
Şikâyete Tabi Suç Nedir?
Şikâyete tabi suç, mağdurun açık iradesi olmadan savcılık tarafından soruşturma başlatılamayan suçlardır. Mağdurun şikâyeti, ceza yargılamasının başlaması için ön koşuldur.
👉 Şikâyet yoksa soruşturma da yoktur.
Şikâyet Süresi Kaç Gündür?
Türk Ceza Kanunu’na göre:
📌 Şikâyet süresi 6 aydır.
Bu süre:
- Suçun işlendiği tarihten değil,
- Mağdurun fiili ve faili öğrendiği tarihten itibaren başlar.
6 ay içinde şikâyet edilmezse şikâyet hakkı düşer.
En Sık Karşılaşılan Şikâyete Tabi Suçlar
Aşağıda uygulamada en sık karşılaşılan şikâyete tabi suçlar yer almaktadır:
🔹 Hakaret (TCK 125)
- Yüz yüze
- Telefon, mesaj, WhatsApp
- Sosyal medya üzerinden
📌 Şikâyete tabidir (bazı nitelikli hâller hariç).
🔹 Tehdit (Basit Hâli – TCK 106/1)
- Malvarlığına yönelik tehdit
- Basit sözlü tehditler
Nitelikli tehditlerde şikâyet aranmaz.
🔹 Basit Yaralama (TCK 86/2)
- Kasten yaralama
- Basit tıbbi müdahale ile giderilebilir nitelikteyse
🔹 Konut Dokunulmazlığının İhlali (TCK 116)
- İzinsiz eve girme
- Çıkmama
🔹 Kişilerin Huzur ve Sükûnunu Bozma (TCK 123)
- Israrlı arama
- Mesaj atma
- Takip etme
🔹 Cinsel Taciz (TCK 105)
- Fiziksel temas olmaksızın
- Sözlü, yazılı veya dijital taciz
Şikâyet Nasıl Yapılır?
Şikâyet:
- Savcılığa dilekçe ile
- Kolluk (polis/jandarma) aracılığıyla
- E-Devlet üzerinden (bazı durumlarda)
yapılabilir.
Şikâyette:
- Olayın tarihi
- Fail (biliniyorsa)
- Deliller (mesajlar, ekran görüntüleri, tanıklar)
açıkça belirtilmelidir.
Şikâyetten Vazgeçme Mümkün mü?
Evet.
Şikâyete tabi suçlarda:
- Soruşturma aşamasında
- Dava aşamasında
şikâyetten vazgeçilebilir.
📌 Vazgeçme hâlinde dava düşer.
Ancak:
- Vazgeçme kesin sonuç doğurur
- Aynı olay için tekrar şikâyet edilemez
Şikâyet Süresi Kaçırılırsa Ne Olur?
- Savcılık kovuşturmaya yer olmadığına karar verir
- Dava açılmışsa davanın düşmesine karar verilir
- Suç sabit olsa bile ceza verilemez
Bu nedenle süreler ceza hukukunda hayati öneme sahiptir.
Sonuç
Şikâyete tabi suçlar, mağdurun aktif iradesine bağlıdır ve 6 aylık şikâyet süresi çoğu zaman gözden kaçırılmaktadır. Hak kaybı yaşanmaması için suçun öğrenildiği tarihten itibaren sürenin doğru hesaplanması ve gerekli başvuruların zamanında yapılması önemlidir.
Ceza hukukuna ilişkin süreçler, sonuçları itibarıyla ciddi hak kayıplarına yol açabileceğinden, doğru bilgilendirme büyük önem taşır.