27 Şubat 2026’da neler değişti?
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununda yapılan kapsamlı değişiklikler Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Amaç, sık tekrarlanan ve kaza riskini artıran ihlallerde caydırıcılığı yükseltmek. Pek çok başlıkta para cezaları katlanırken, ehliyete el koyma, aracın trafikten men edilmesi ve bazı hallerde sürücü belgesinin iptaline kadar uzanan idari yaptırımlar getirildi. Aşağıda öne çıkan değişiklikleri sade ve örnekli bir dille derledik.
Plaka usulsüzlükleri: küçük oynama, büyük ceza
- Yönetmeliğe aykırı plaka (ör. APP plaka) takmak veya belirtilen sayıda plaka bulundurmamak: 4.000 TL. Araç, plaka uygun hale gelene kadar trafikten men edilir.
- Plakanın farklı okunmasına/okunamamasına bilerek neden olmak (vida, bant, folyo, kaplama, rakam-harf oynama vb.): 140.000 TL + araç 30 gün trafikten men.
- Aynı ihlalin bir yıl içinde tekrarı: Her seferinde 280.000 TL + araç 60 gün trafikten men.
- Sahte plaka: Türk Ceza Kanunu kapsamında resmi belgede sahtecilik yönünden adli süreç.
Ehliyetsiz araç kullanma
- Ehliyetsiz araç kullanma: 40.000 TL.
- Ehliyeti geçici olarak geri alınmışken araç kullanma: 200.000 TL.
- Ehliyeti iptal edilmişken araç kullanma: 200.000 TL.
- Aracı kullandıran/işleten için ayrıca: 40.000 TL.
Bu artışlar, bilinçli şekilde ehliyetsiz sürüşün önüne geçmeyi hedefliyor.
Kırmızı ışıkta kademeli ceza ve ehliyet iptali
Kırmızı ışık ihlallerinde sabit ceza yerine kademeli artış modeli geldi. Bir yıl içindeki tekrarlar ağırlaşıyor:
– 1. tekrar: 10.000 TL
– 2. tekrar: 15.000 TL
– 3. tekrar: 20.000 TL
– 4. tekrar: 30.000 TL
– 5. tekrar ve sonrası: 80.000 TL
Ayrıca bir yıl içinde 6 kez kırmızı ışık ihlali yapılırsa sürücünün ehliyeti iptal ediliyor. Yeniden ehliyet için psikoteknik değerlendirme, psikiyatri uzmanı uygunluk raporu ve diğer yasal koşullar aranıyor.
Şerit kullanımı: sol şerit keyfi kullanım bitti
Motosiklet, otomobil, kamyonet, panelvan, minibüs ve otobüs dışındaki araçlar için şerit kuralları sıkılaştırıldı:
– İki şeritli yolda: Geçme ve dönme dışında sol şerit yasak.
– İkiden fazla şeritli yolda: Geçme dışında sağdan ikinci şerit yasak.
– İkiden fazla şeritli yolda: Sola dönüş dışında en sağdaki iki şerit dışındaki şeritler kullanılamaz.
İhlal cezası: 10.000 TL.
Ters yönde sürüş: yüksek para cezası ve el koyma
Yerleşim yeri içinde bölünmüş yollarda ve otoyollarda ters yönde sürmek:
– 90.000 TL idari para cezası
– Ehliyete 60 gün el koyma
– Araç 60 gün trafikten men
Yaya ve bisiklet yollarının usulsüz kullanımı
- Yaya yolunda araç sürmek
- Bisiklet yolu/şeridinde bisiklet ve e-scooter dışı taşıt kullanmak
- Taşıt trafiğine kapalı veya belirli araçlara ayrılmış yollara yetkisiz girmek
Bu ihlallerin her biri: 5.000 TL idari para cezası.
Trafiği engelleyen konvoy ve toplu duruşlar
Diğer araçların geçişini zorlaştıracak veya tehlikeye sokacak şekilde karayolunu kısmen/tamamen kapatmak:
– 90.000 TL idari para cezası
– Ehliyete 60 gün el koyma
– Araç 60 gün trafikten men
İhlal otoyol, köprü, viyadük veya tüneldeyse yaptırımlar iki kat uygulanır.
Saldırgan takip ve kavga amacıyla araçtan inmek
Trafikte saldırı amacıyla bir aracı ısrarla takip etmek veya bu amaçla araçtan inmek yasak:
– 180.000 TL idari para cezası
– Ehliyete 60 gün el koyma
– Araç 60 gün trafikten men
Bazı hallerde psikoteknik değerlendirme şartı aranabiliyor.
Madde 46 ihlallerinde tekrar: ehliyet iptali
Son ihlal tarihinden geriye doğru 5 yıl içinde, Kanunun 46. maddesi kapsamındaki ihlaller nedeniyle ehliyeti ikinci kez geri alınanların sürücü belgesi iptal ediliyor. Yeniden ehliyet için sürücü kursu, sınav başarısı, motorlu taşıt sürücüsü sertifikası ve psikoteknik uygunluk gerekiyor.
Alkol, uyuşturucu ve ölçümden kaçma
- 0,50 promilin üzerinde alkollü araç kullanma: 25.000 TL.
- Aynı ihlalin ikinci kez tekrarı: 50.000 TL.
- Üç veya daha fazla tekrar: 150.000 TL.
- Uyuşturucu/uyarıcı madde etkisinde araç kullanma: 150.000 TL + sürücü belgesi iptali + adli işlem.
- Alkol/uyuşturucu ölçümüne izin vermemek: 150.000 TL + sürücü belgesi 5 yıl geri alınır.
- Uyuşturucu nedeniyle belgesi iptal edilenlerin yeniden ehliyet alabilmesi için: En az 5 yılın geçmesi, tüm idari para cezalarının ödenmesi, psikoteknik ve sağlık kurulu raporları, kurs ve sınav şartları zorunlu.
Geçiş üstünlüğü olan araçlara yol vermeme
- Genel olarak geçiş üstünlüğü olan araçlara yol vermemek: 15.000 TL.
- Cankurtaran araçları, yaralı/acil hasta taşıyan araçlar, itfaiye ve orman yangın araçları için: 46.000 TL + ehliyete 30 gün el koyma + araç 30 gün trafikten men.
Drift, tek teker ve akrobatik hareketler
Karayolunda drift atmak, tek teker yapmak, sele üstünde sürüş gibi gösteri amaçlı hareketler:
– 46.000 TL idari para cezası
– Ehliyete 60 gün el koyma
– Araç 60 gün trafikten men
5 yıl içinde tekrar halinde süreç ehliyet iptaline kadar gidebilir.
Araçta yüksek ses ve dikkat dağıtan cihazlar
- Kamu düzeni ve çevrenin huzurunu bozacak şekilde yüksek sesle müzik: 3.000 TL.
- Mevzuata aykırı ses/görüntü sistemleri veya sürücünün görüş alanında dikkat dağıtıcı ekranlar: 21.000 TL + araç 30 gün trafikten men.
Seyir halinde cep telefonu kullanımı
- Elde telefonla konuşmak/cihaz kullanmak: 5.000 TL.
- Bir yıl içinde 2. ihlal: 10.000 TL.
- Aynı yıl içinde 3. ve sonraki her ihlal: 20.000 TL.
- Her tekrar halinde ayrıca ehliyete 30 gün el koyma uygulanır.
Kask ve emniyet kemeri: basit önlem, büyük fark
- Kask/koruyucu gözlük (usulüne uygun) kullanmamak: İlk ihlal 2.500 TL; bir yıl içinde ikinci ihlal 5.000 TL; üçüncü ve sonraki ihlaller 10.000 TL.
- Emniyet kemeri takmamak: 2.500 TL. Bir yıl içinde kural 4 veya daha fazla kez ihlal edilirse her seferinde ehliyete 30 gün el koyma.
- 15 yaşını doldurmamış çocuklar için uygun bağlama sistemlerini kullanmamak: 5.000 TL.
Kazadan sonra olay yerini izinsiz terk
- Maddi hasarlı, yaralanmalı veya ölümlü kazalarda, karşılıklı anlaşma yoksa ve zorunlu neden bulunmuyorsa zabıta izni olmaksızın olay yerinden ayrılmak: 46.000 TL.
- Yaralanmalı/ölümlü kazada olay yerini terk: 1–3 yıl hapis cezası. Sürücü belgesi 2 yıl süreyle geri alınır.
İtiraz hakkı ve pratik öneriler
- Trafik cezalarına karşı süresi içinde Sulh Ceza Hakimliğine itiraz edebilirsiniz.
- Tutanak, görüntü ve tanık beyanları gibi delilleri saklayın.
- Plaka, ihlal saati ve yer bilgisini kontrol edin; hatalı ise itiraz dilekçenizde ayrıntılandırın.
- Ehliyet geri alma/iptal süreçlerinde psikoteknik ve sağlık raporları ile kurs-sınav şartlarını zamanında planlayın.
Not: Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır; her somut olay kendi koşullarında değerlendirilmelidir.