İşten çıkarılmak hem ekonomik hem psikolojik açıdan zorlayıcı bir süreç olabilir. Ancak Türk İş Hukuku, işçiyi koruyan geniş kapsamlı haklar içerir. İşten çıkarılan her işçi, fesih sebebine göre farklı tazminat ve dava haklarına sahip olabilir.
Bu rehberde kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, boşta geçen süre ücreti, işe iade davası, fazla mesai alacakları ve işten çıkarmanın geçerli/geçersiz sayıldığı haller ayrıntılarıyla ele alınıyor.
1. İşten Çıkarılan İşçinin Temel Hakları
İş sözleşmesi işveren tarafından feshedildiğinde işçinin sahip olabileceği haklar şunlardır:
- Kıdem tazminatı
- İhbar tazminatı
- Fazla mesai alacakları
- Yıllık izin ücreti
- Ulusal bayram ve genel tatil alacakları
- Hafta tatili alacağı
- Asgari geçim indirimi (AGİ) farkları
- Haksız fesih durumunda işe iade davası
Bu hakların oluşup oluşmadığı fesih sebebine göre değişir.
2. Kıdem Tazminatı Hakkı (2026)
İşçi aşağıdaki şartları sağlıyorsa kıdem tazminatına hak kazanır:
- Aynı işveren yanında en az 1 yıl çalışmış olmak
- İş sözleşmesinin işveren tarafından haksız nedenle feshedilmesi
- İşçinin haklı nedenle istifa etmesi (mobbing, ücret ödememe, sağlık sebepleri gibi)
- Kadın işçinin evlilik nedeniyle 1 yıl içinde ayrılması
- Erkek işçinin askerlik sebebiyle ayrılması
2026 kıdem tazminatı tavanı her yıl güncellenmektedir.
3. İhbar Tazminatı Hakkı
İşveren, işçiyi işten çıkarırken yasadaki ihbar sürelerine uymak zorundadır. Uymazsa ihbar tazminatı ödemek zorundadır.
İhbar süreleri (2026):
- 0 – 6 ay çalışan: 2 hafta
- 6 – 18 ay çalışan: 4 hafta
- 18 – 36 ay çalışan: 6 hafta
- 36 ay üzeri çalışan: 8 hafta
İşveren bu süreyi ya kullandırır ya da karşılığını tazminat olarak öder.
4. İşe İade Davası (Haksız Fesih)
İşçi, fesih sebeplerinin geçerli olmadığını düşünüyorsa 30 gün içinde işe iade davası açabilir.
İşe iade davası açabilmek için şartlar:
- En az 6 ay kıdem
- İş yerinde 30 veya daha fazla çalışan bulunması
- Belirsiz süreli iş sözleşmesi
İşe iade davasını kazanan işçinin hakları:
- 4–8 ay arası boşta geçen süre ücreti
- İşe başlatmama tazminatı (4–8 aylık brüt maaş)
- İşe iade imkânı
Bu davalar işçinin en güçlü hak arama yollarından biridir.
5. Fazla Mesai Alacağı
İşçi, günlük 7.5 saati aşan çalışma veya haftalık 45 saati aşan çalışma durumunda fazla mesai ücretine hak kazanır.
Fazla mesai ücreti %50 zamlı hesaplanır.
Örn: 100 TL normal saatlik ücret → Fazla mesai 150 TL olur.
İspat:
- Puantaj kayıtları
- Mesaj/e-posta
- Giriş-çıkış logları
- Tanık beyanı
ile yapılabilir.
6. Yıllık İzin Ücreti
Kullanılmamış yıllık izinler işten çıkışta ücret olarak ödenir.
Çalışma süresine göre yıllık izin günleri:
- 1–5 yıl: 14 gün
- 5–15 yıl: 20 gün
- 15 yıl üzeri: 26 gün
7. İşverenin Haklı Neden Saydığı Fesihlerde İşçinin Hakları
İşverenin işçiyi haklı nedenle çıkarma hakkı vardır (madde 25/2). Ancak:
👉 İşverenin sunduğu gerekçe gerçek değilse, fesih geçersizdir ve işçi hem işe iade hem tazminat hakkı kazanır.
Bu nedenle işten çıkarma sebebi detaylı incelenmelidir.
8. Kodlu İşten Çıkarma (2026 Kod Listesi)
SGK çıkış kodu, işçinin haklarını doğrudan etkiler:
- Kod 04: İşveren feshi – Kıdem + İhbar
- Kod 29/46: Ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırılık (çok önemli – haklar değişir)
- Kod 22: Deneme süresi içinde fesih
- Kod 10: Askere giden işçi
- Kod 13: Evlenen kadın
Kod yanlış yazılmışsa işçi bunu dava ile düzelttirebilir.
İşten Çıkarıldığınızda Ne Yapmalısınız?
- Çıkış belgesini ve SGK kodunu kontrol edin.
- Fesih bildiriminin nedenini inceleyin.
- Maaş bordrolarınızı ve izin kayıtlarınızı isteyin.
- Haksız fesih varsa 30 gün içinde işe iade davası açın.
- Tüm alacak hesaplamaları yapılmalı (kıdem, ihbar, fazla mesai, AGİ, izin).
İşçilerin büyük kısmı, haklarını bilmediği için ciddi tazminat kaybına uğramaktadır.
İşten çıkarılan işçinin sahip olduğu haklar oldukça kapsamlıdır ve her dosya özelinde farklı sonuçlar doğurabilir. Fesih nedeninin hukuka uygun olup olmadığı, tazminat miktarları ve işe iade hakkı mutlaka profesyonel şekilde değerlendirilmelidir.
Eğer işten çıkarılma, tazminat hesaplaması veya işe iade davası gibi konularda bilgi almak isterseniz iletişim sayfam üzerinden benimle irtibat kurabilirsiniz.
