Tüketicilerin en sık karşılaştığı sorunlardan biri, satın aldıkları ürünün arızalı ya da beklentiyi karşılamayan bir durumda teslim edilmesidir. Türk Tüketici Hukuku’nda bu ürünler “ayıplı mal” olarak tanımlanır ve tüketiciye güçlü haklar tanınmıştır.

Bu yazıda ayıplı malın ne olduğunu, tüketicinin sahip olduğu 4 seçimlik hakkı, süreleri ve 2026 uygulamalarını sade bir dille açıklıyoruz.

Ayıplı Mal Nedir?

6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun’a göre:

👉 Ayıplı mal, teslim edilen ürünün sözleşmeye uygun olmaması veya beklentileri karşılamamasıdır.

Bir ürün şu durumlarda ayıplı sayılır:

Çalışmıyorsa
Tanıtımında belirtilen özelliklere sahip değilse
Malın nitelikleri olması gerektiği gibi değilse
Beklenen performansı sergilemiyorsa
Gizli arızası varsa
Paketi, rengi veya modeli farklı geldiyse

Ayıp açık ayıp (hemen fark edilen) veya gizli ayıp (zamanla ortaya çıkan) olabilir.

Tüketicinin 4 Seçimlik Hakkı (2026)

Tüketici, ayıplı bir ürün satın aldığında 4 temel haktan birini serbestçe seçebilir:

1. Ürünün Bedel İadesini İsteme (Sözleşmeden Dönme)

Tüketici ürünü iade edip parasını geri alabilir.
Satıcı, iade talebini haksız yere reddedemez.

2. Ürünü Değişim İsteme

Aynı özelliklerde yeni ve ayıpsız bir ürünle değişim talep edilebilir.
Teknolojik ürünlerde bu hak sık kullanılır.

3. Ücretsiz Onarım

Ürün tamir edilebilir durumdaysa tüketici ücretsiz bakım/onarım isteyebilir.

4. Ayıp Oranında Bedel İndirimi

Özellikle kısmi arızalarda tüketici ürünün ayıp oranında indirim talep edebilir.

👉 Önemli Not:
Tüketici bu dört haktan dilediğini seçer, satıcı tüketiciyi yönlendiremez.

Ayıplı Malda Süreler (2026)

Ayıp, teslimden itibaren 6 ay içinde ortaya çıkarsa üretim kaynaklı olduğu kabul edilir.
Satın alınan ürünlerde 2 yıl garanti esastır (bazı ürünlerde daha uzun olabilir).
Gizli ayıplarda süre, ortaya çıkma tarihinden itibaren başlar.

İspat Yükü

İlk 6 ay:
👉 Ayıbın teslim anında var olduğu satıcı tarafından ispatlanmalıdır.

6 aydan sonra:
👉 Ayıbın üründe üretim kaynaklı olduğunu tüketici ispatlar.

Tüketici Hakem Heyeti Başvurusu (2026 Limitleri)

2026 yılı için tüketici hakem heyeti başvuru sınırları şöyledir:

12.000 TL’ye kadar → Hakem Heyeti zorunlu
12.000 TL üzeri → Tüketici Mahkemesi

Başvurular e-Devlet üzerinden birkaç dakika içinde yapılabilir.

Ayıplı Mal Örnekleri

Açılmayan telefon
Kırık veya çizik teslim edilen mobilya
Özellikleri ilan edilenle uyuşmayan laptop
Bozuk çıkan küçük ev aleti
Farklı renk/model gönderilen ayakkabı
Paket hasarlı ürün
Son kullanma tarihi geçmiş gıda ürünleri
Teslim edilmeden önce tamir görmüş ürün

Satıcının Yükümlülükleri

Satıcı:

Ayıplı ürünü kabul etmek,
Seçimlik hakkın gereğini yerine getirmek,
Onarımı makul sürede yapmak,
Tüketiciye bilgi vermek,
Ücret iadesini geciktirmemek zorundadır.

Aksi halde tüketici hem tüketici mahkemelerinde hem de idari para cezası açısından haklara sahiptir.

Ayıplı mal durumunda tüketici güçlü hukuki haklara sahiptir ve bu haklar seçimliktir. Ürün iadesi, değişimi, onarımı veya bedel indirimi gibi seçenekler, tüketicinin mağduriyetini gidermeyi amaçlar.

Eğer ayıplı mal, satıcıyla yaşanan anlaşmazlık, iade talepleri veya tüketici mahkemesi süreçleriyle ilgili hukuki destek isterseniz iletişim sayfasından bana ulaşabilirsiniz.